De Bult van Marum: van raadselachtige heuvel tot uniek monument
Wie over het kerkhof bij de Romaanse Kerk in Marum-West loopt, ziet aan de zuidwestkant een opvallend hoog heuveltje: de Bult van Marum. Al mensenheugenis ligt hij daar, met een boom erop, in een klein weilandje. Maar wat is het eigenlijk?
Door Marum Centraal · Marum-West
Heemkundekringlid Koos Vos dook in 2008 in de bronnen en kwam tot acht mogelijke verklaringen, uiteenlopend van een natuurlijke opduiking tot het restant van een verdedigingswerk. Een sluitend antwoord kon hij toen nog niet geven.
Dat veranderde in maart 2012. Een week lang deed de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed grondboringen en proefsleuven op en rond de Bult. De conclusie: het is een stinswier, een in de late middeleeuwen (1200-1400) opgeworpen heuvel waarop een versterkte woontoren stond, omgeven door een gracht van zo'n drie meter diep en acht meter breed. In de heuvel werden kloostermoppen, restanten van een keldervloer en houtskool aangetroffen: bewijs dat er ooit een bakstenen toren stond en dat de plek daadwerkelijk bewoond is geweest.
Bijzonder is dat het omliggende voorterrein, waar ooit een boerderij, stallen en mogelijk zelfs een vroege kapel stonden, vrijwel ongeschonden bewaard is gebleven. Zulke complete stinswieren zijn in Nederland zeldzaam; een vergelijkbare situatie tref je alleen nog aan bij Menaldum en Rauwerd in Friesland.
Na deze ontdekking is ingezet voor bescherming van het terrein. Dat wierp vruchten af: de gemeente nam de stinswier op in haar monumentenlijst. Sindsdien wordt overlegd over herstel van de gracht en het toegankelijk maken van het terrein voor publiek. Zo bleek een onopvallend bultje grond naast de kerk uiteindelijk een uniek stukje middeleeuws Marum te herbergen, met dank aan vasthoudend heemkundig speurwerk.
Interessant? Informatief? Wordt lid van de Heemkundekring Vredewold-West via historischmarum.nl en ontvang 't Olde Guet 2x per jaar in de bus.
